چهارشنبه، ۳۰ مهر ۱۳۹۹ | Wednesday, 21. October 2020

جدول ويژگي‌هاي نااين‌زمانه و اين‌زمانه آيين‌هاي گوناگون در رابطه با زنان

منتشرشده در مقالات فرهنگی چهارشنبه, 23 خرداد 1386 ساعت 08:57

مقایسه ویژگی های ادیان مختلف در باره زنان ( برگرفته از سلسله كلاس‌هاي رضا عليجاني درباره زن در متون مقدس)

آئين هندو:

برخي ويژگي‌هاي نااين‌زمانه

برخي ويژگي‌هاي اين‌زمانه

-     واژه زن به معناي دوم است.

-    زن از مرد و براي مرد آفريده شده است.

-     وجه زنانه خداوند (الهه شكتي) سمبل خشونت و قدرت تخريبي خداوند است.

-     زنان براي تعالي در چرخه تناسخ به مرد تبديل مي‌شوند (تبديل به زن شدن هم يك مجازات است).

-    نگاه جسم‌محور و جنسي به زن (بويژه در رابطه با بهشت)

-    تقسيم نقش بين مرد و زن (مرد فكر و قدرت و زن زيبايي و اغواگري و جادوگري و بي‌وفايي) و تقسيم نقش خانوادگي (مرد، كار و رياست و محبت؛ زن، كار و اطاعت و لطافت).

-    محروميت از علم و تحصيل

-    زن مانع نجات مرد و لزوم دوري از او در رياضت.

-    نگاه مذكرمحور و تأكيد بر برتري پسر

-     زن موضوع مزد و هديه و فديه (زن شيئ نه شخص)

-    چندهمسري و كودك‌زني و بيوگي مادام‌العمر

-     ‌ساتي (خودسوزي زنان بيوه باتقوا همراه جسد شوهر)

-    بي‌ارثي زنان

-     همسرشتي مرد و زن

-     تجلي يكسان خداوند در زن و مرد

-    ايزدبانوان

-    قابليت تحصيل و تعليم و عمل به رياضت

-     عشق متقابل و محبت بين زن و مرد

-    دفاع از هنجارمندي روابط جنسي و برخورد با فساد

-    لزوم شادي در زندگي و محبت مرد به همسر

آئين زرتشتي:

-     خلقت ناچاري زن، شري لازم (و براي مرد)، زن زاده ديو و زاينده ديو، منشأ و مظهر شر در آغاز و پايان جهان (جهيكا)

-    نگاه مذكرمحور به اسطوره آفرينش و نيز سرآغاز و استمرار تاريخ (نقش دومي زن)

-    اهريمن بخشي از وجود مردان، اما به كرات تجسم و تجسد در كليت زنان

-     كثرت و تفوق ايزدان مذكر نسبت به ايزدزنان و كاركرد گسترده منفي ديوزنان

-     حضور عنصر قوي اغوا و فريب در ديوزنان و پريان (و گاه ايزدزنان)

-    توجه ويژه به مردان وذكر انحصاري آنان

-    نگاه مذكر محور و تأكيد بر پسر و تبار مذكر محور

-     نگاه جسم‌محور و جنسي به زن (بويژه در رابطه با بهشت)

-    تقسيم نقش مرد و زن (تفكر و دليري و...، زيبايي و زايش و...) و تقسيم نقش خانوادگي (خانه‌خدايي و وفاداري، كار و اطاعت و نگهداري از خانه و فرزندان و...)

-     كمترين ميزان مهر (و عهد و پيمان) بين زن و شوهر

-    تأكيد بر آموزش پسران

-     زن موضوع مزد و هديه و فديه (زن شيئ نه شخص)

-    عدم تجويز، اما تحمل چندهمسري

-    خويدودس (ازدواج با نزديكان)

-    عدم توجه به بيوه‌زنان

-    برخي محروميت‌ها و محدوديت‌هاي زنان از اغذيه آئيني (نذورات)

-    تفاوت دستمزد براي معالجه، تطهير و ... در مورد زنان

-    تقدم توجه حقوقي به سگ نسبت به زن (در برخي موارد)

-    تلقي تابويي از زايمان، سقط فرزند و پريود زنان و سخت‌گيري شديد مذهبي و آئيني

-    تلقي تابويي و تقسيم جنسيتي سوگ‌آئيني

-   زن همسرشت و هم‌سرنوشت مرد (اسطوره مشي و مشيانه)

-   وجود امشاسپندان و ايزدزنان (نماد پارسايي، تحمل، مهر و محبت و...)

-  نگاه واقع‌گرايانه به زنان آسماني (حضور هم‌زمان ايزدان و ايزدبانوان و ديوان و ديوزنان)

-   زنان مخاطب دعوت

-  ستايش از زنان بزرگ و پارسا

-   همرديفي زنان و مردان (در ستايش، كنش و پاداش)

-  اجازه و رضايت دختر براي ازدواج

-   عمده‌تر بودن و رسميت تك‌همسري

-  حمايت حقوقي و اخلاقي از دختران و زنان در امور جنسي

آيين يهود:

-    تقدم و موضوعيت خلقت آدم

-    خلقت حوا از دنده آدم

-    خلقت زن براي مرد (زن در خدمت مرد)

-   زن باعث و باني گناه اوليه (فريب خورده و فريبكار)

-   مجازات و محكوميت ازلي زن به رياست مرد و تبعيت از او و نقش دومي زن

-   زن تجسم شر (در بخش مهمي از فرهنگ يهود)

-   دعاي روزانه براي زن (و برده و غيريهودي) آفريده نشدن

-    عدم ذكر زنان در كنار و همپاي مردان

-    نگاه مذكرمحور و تأكيد بر نخست‌زاده پسر

-   برخي محدوديت‌ها و تبعيضات جنسيتي سياسي و حقوقي و...

-   عدم اشتغال قضايي، رياست اجرايي و... و بهره‌بري از برخي اغذيه‌هاي آئيني

-    تقسيم جنسيتي در برخي امور عبادي (عدم محاسبه زنان در برخي حد نصاب‌ها براي رسميت برخي مراسم‌هاي مذهبي و عدم حضور آنها در بسياري مراسم‌هاي جمعي مذهبي و حضور غيررسمي در برخي آيين‌ها)

-    تقسيم جنسيتي آموزشي و علمي

-    ضعيفه بودن زنان

-    تأكيد بر خصايص منفي زنان (وراجي، حسادت، اغواگري، جادوگري، تأثيرگذاري منفي بر شوهر و...)

-    سعي در دور از انظار نگه داشتن زنان

-   حق طلاق مردانه

-    تعدد زوجات (هر چند به مرور زمان محدود و ممنوع شده است).

-    برخي ازدواج‌هاي منسوخ شده و ازدواج درجه دوم

-    تقسيم نقش مرد و زن (عمومي و خانوادگي)؛ علم‌اندوزي، تلاش براي امرار معاش و وفاداري)، كار خانه و اطاعت از مرد

-   نگاه تابويي و سخت‌گيرانه به طلاق

-   برخورد تابويي با زنان مطلقه‌اي كه ازدواج مي‌كنند

-    نگاه تابويي به برخي امور بهداشتي (در رابطه با آميزش، پريود و...)

-    تبعيض تابويي جنسيتي در رابطه با احكام مربوط به تولد كودك

-    بي‌ارثي همسر و كم‌ارثي دختران

-   سخت‌گيري روي حجاب (و برخورد شديد در حد طلاق)

-    زن موضوع هديه و معامله

-    برخي قوانين سخت‌گيرانه خشن (سوزاندن، سنگسار و...)

-    تملك و كنيزي دختران اسير

-    امكان ازدواج با دختران خردسال (قبل ا ز بلوغ)

-   سخت‌گيري روي برخورد، تماس، نگاه و... زن و مرد

-    مردسالاري در عرفان يهودي و عدم حضور و وجود زنان در آن

-    عدم بار منفي واژه مؤنث (ايشاه)

-   زن همسرشت با مرد

-   حوا مادر همه زندگان، زن سرمنشأ زندگي

-   نبوت زنان و چشم‌انداز آرماني تساوي‌جويانه

-  يكي يا يك تن بودن زن و شوهر

-    احترام به مادر (و پدر)

-    حمايت شديد از بيوه‌زنان

-    طرح زنان حكيم و دانا

-    برخورد مثبت با ازدواج

-    طرح رضايت دختر براي ازدواج

-    لزوم احترام و وفاداري شوهر به همسر

-    برخي اقدام‌هاي حمايتي از زوج‌هاي جوان

-    برخي اقدام‌هاي حمايتي از زنان (استقلال اقتصادي زنان، حمايت از زنان بيوه و...)

-  عدم تصوير و تأكيد آشكار جنسي

-    برخورد اخلاقي و حمايت حقوقي و عاطفي از زنان

-    شادي در زندگي

آئين مسيحي:

-    خلقت زن براي مرد

-   زن مسئول گناه اوليه

-   مجازات و محكوميت ازلي زن به تبعيت از مرد و نقش دومي زنان

-   نگاه عمودي و سلسله مراتبي (خدا، عيسي، مرد، زن)

-   زن، نماد و تمثيلي براي شر در جهان

-   سخت‌گيري بر ازدواج، ترجيح تجرد (همسر رقيب خداو مانع محبت و خدمت به او)

-   سخت‌گيري و تلقي تابويي از طلاق

-    بدبيني و تبعيض پولس رسول و كليسا در رابطه با زنان

-    عدم ذكر زنان دركنار و همپاي مردان

-    تقسيم نقش خانوادگي (مرد، رياست؛ زن، اطاعت)

-    تبعيض در كليسا (لزوم سكوت زنان و عدم كسب مناصب بالا)

-   زن همسرشت با مرد و داراي استعداد نجات

-  زن و مرد محتاج يكديگر

-   نبوت زنان و چشم‌انداز آرماني تساوي‌جويانه

-   زن و مرد فرزندان خدا

-   يك تن بودن زن و شوهر

-  احترام به مادر (و پدر)

-  برخورد انساني عيسي با زنان و نقش فعال زنان در پيرامون او

-  نقش فعال زنان در كليساهاي اوليه

-  نگاه انساني عيسي به خطاكاران

-  كم‌رنگي تأكيد بر پسران

-  عدم تصوير جنسيت‌محور و زايشگر از زنان

-  عدم برخورد هديه‌ - فديه‌اي با زنان

-  لزوم احترام و وفاداري شوهر به همسر

-  تأكيد بر رعايت حقوق جنسي زنان در خانواده

-   محدودسازي و نفي چندهمسري

-  حمايت از بيوه‌زنان

-  برخورد اخلاقي و حمايت حقوقي و عاطفي از زنان

آئين اسلام:

- خلقت حوا از آدم، زن براي مرد

- برتري مذكر بر مؤنث

- زنان و اولاد و اموال مايه امتحان

- نگاه جسم‌محور به زنان (بهشت كشتزار متعه جايگزيني ازدواج با كنيزان و كنيزان شوهردار)

- تعدد زوجات

- تعدد همسران رسول و اجازه مطلق دادن به رسول در ارتباط با آنها

- نبوت مردانه

- عدم حمايت از بيوه‌زنان

- نقصان دين و عقل در زنان، برتري احساس بر عقل(در فقه و حديث)

- لغزش و فراموشي در شهادت و گواهي

- فضل و درجه مردان

- مسئله مهريه

- سرپرستي و رياست مرد بر زن (در خانواده يا در جامعه)

- عدم ذكر وفاداري

- ازدواج با دختران كم‌سال

- منع ازدواج زنان با غيرهم‌دين (و اجازه به مردان در اين باره)

- تنبيه بدني زنان

- حق طلاق مردانه و سهولت آن

- برخي تفاوت‌ها (و تبعيضات) حقوقي: گواهي و شهادت قصاص و ديه رياست و قضاوت و...

- ارث

- پرده، حريم، حجاب، خانه‌نشيني و نقاب (در برخي برداشت‌ها)

- لزوم رضايت يا اجازه شوهر در بسياري از امور (خروج از خانه و...) طبق فقه و حديث

- نگاه جسم‌محور و سخت‌گيري روي برخورد و تماس زن و مرد (نگاه، صدا، دست دادن و...) طبق فقه و حديث

- غلبه نگاه و تلقي منفي از زنان در احاديث و فرهنگ كلاسيك سنتي (نگاه جسم‌محور، كم‌عقلي، فسق و...)

- برخورد ضدزن عمر و نگاه منفي علي به زنان به عنوان رهبران دو جريان اصلي مسلمانان

- هم‌سرشتي‌و مسئوليت مساوي زن و مرد (نگاه افقي، نه عمودي)

- مسئوليت مشترك‌ آدم‌ و حوا در ‌هبوط ‌(زن ‌مسئول ‌گناه ‌اوليه ‌نيست)

- خلقت زوجي انسان‌ها

- پذيرش و استقبال از «دختر» (نذر همسر عمران)

- نسبت دادن آفرينش دختر و پسر به خداوند

- حمله به دختركشي اعراب

- نگاه دلسوزانه و مهربانانه رسول در رابطه با زنان

- سفارش زنان در وصيت رسول

- رابطه زن و مرد؛ آرامش‌بخشي، دوستي و محبت

- زن و مرد پوشش يكديگرند (نياز مساوي و متقابل)

- ذكر هم‌پاي مردان و زنان

- جايگاه انساني و دوستي (ولايت) و مسئوليت اجتماعي (امر به معروف و نهي از منكر و...) مشترك و متقابل زن و مرد

- به رسميت شناختن استقلال اقتصادي زنان

- به رسميت شناختن استقلال سياسي زنان

- برخورد مفصل و مثبت با حكومت ملكه سباء

- احترام ويژه به مادر (و پدر)

- دروغ خواندن محروميت زنان از اغذيه آييني

- عدم برخورد تابويي با مسائل زنانه (پريود، زايمان و...)

- مجادله يك زن با رسول و حمايت خداوند از او

-    زن موضوع مزد و هديه و فديه نيست

- برخورد مثبت با ازدواج

- لزوم رضايت دختر در ازدواج

- پرداختن مهريه به خود زنان

- برخورد مثبت و عاطفي رسول با زنانش (در مقايسه با برخي نبي‌ها و پادشاهان تصوير شده در عهد عتيق)

- مخيركردن همسران رسول و اجازه طلاق دادن به آنها

- نفي برخي ازدواج‌هاي ضدزن

- اجازه ازدواج با زنان غيرهم‌دين

- مشورت زن و شوهر در بازگيري فرزند از شير

- رفرم‌هايي گسترده در امر طلاق، ارث، زنان بيوه و...

- حق طلاق زنانه (خلع)

- تعيين داور از طرف زن و شوهر براي رسيدگي به اختلافات آنها

- تأكيد بر رعايت متقابل پاكدامني و حمايت از انضباط جنسي

-    - طرح برخي زنان به عنوان الگو براي همه انسان‌ها

- پناه بردن زنان به رسول در بسياري از مشكلات‌شان

- وجود تعداد زيادي ياران و صحابي زن و حضور آنان در عرصه‌هاي مختلف (فكري، ديني، سياسي، نظامي و...)