سه شنبه، ۴ مهر ۱۳۹۶ | Tuesday, 26. September 2017

مقالات فرهنگی (51)

کنکاشی بر نفرت از شریعتی

شنبه, 24 تیر 1396 ساعت 17:02

یکی از منتقدان دین و نواندیشی دینی اخیرا برایم از «پیش‌داوری‌های دردناک» در مورد شریعتیshariati گفت و افزود «کافی است نگاه کنید به کامنت‌های پای مقالات مربوط به شریعتی. این همه جهل آمیخته با نفرت وحشتناک است». فکر کردم مطلبی در همین باره در مقایسه تجربه داخل و خارج از کشور بنویسم./ایدئولوژی‌ستیزی سروش دست‌مایه نوعی فرار به جلوی بخشی از اصلاح طلبان و طفره رفتن آنها از نقد گذشته خویش شد. آن‌ها به جای نقد «خمینی و مطهری- اسلام فقاهتی - جمهوری اسلامی»(و در واقع نقد گذشته خویش)، به نقد «شریعتی- ایدئولوژی- انقلاب» پرداختند!/نسل من با شریعتی برخوردی «سلف سرویسی» داشت. بخش مهمی از این نسل «فرهنگ»ش را ازشریعتی می‌گرفت ولی روش و «مشی» اش را از مجاهدین (و فدائیان) و بعضا از خمینی!

dabbaghآقای دکتر سروش دباغ در مکاتبه ای از بنده خواستند اگر ملاحظه ای در باره مصاحبه شان با زیتون در باره دکتر شریعتی دارم خدمت شان بنویسم. متنی که در زیر ملاحظه می کنید حاصل این مکاتبه است که توسط سایت زیتون با اندکی ویرایش ( تبدیل نامه به نوشتار) منتشر شده است.

 

«زنان» در آراء علی شریعتی

پنج شنبه, 01 تیر 1396 ساعت 09:04

shariatiپژوهش در باره آراء شریعتی در باره زنان برایم بسیار شگفت انگیز بود. اصلا فکر نمیکردم با این گستردگی و ژرفا به این مسئله پرداخته باشد. علیرغم «کورجنسی» نواندیشی دینی ایرانی نسبت به نواندیشان دیگر کشورها؛ جریان چپ مذهبی در ایران و به خصوص دکترشریعتی، کارنامه بسیار مثبت تری دارد.

چرا این نقدها را باید جدی گرفت؟

یکشنبه, 29 اسفند 1395 ساعت 13:47

edalatکاشی: انباشته شدن ذهنیت یکی دو نسل از سنخ نولیبرالیسم و پست مدرنیسم، در تولید یک جامعه ضعیف، بی قدرت، اتمیستی و بی افق، فوق العاده موثر بوده/ نیکفر: پشت کردن روشنفکری دینی به چپ، به معنای از دست دادن حساسیت به مسئله عدالت وادراک همدلانه«آه ستمدیدگان»تمام شده.جای یک جریانِ مذهبیِ ترقی‌خواهِ عدالت‌جویِ دموکرات به شدت خالی است.غیرمذهبی‌ها نمی‌توانند این جای خالی را پر کنند.در غیاب این نیرو پوپولیسم و فاشیسم مذهبی قدرت می‌گیرد. روشنفکری دینی، به خاطر پشت کردن به سنت چپ مذهبی و همدستی درکوبیدن آن، تا حدی مسئول این وضعیت است/علیجانی:بی توجهی به «عدالت» باعث دوپارگی دو پویش ناراضیان سیاسی واقتصادی شده. بخشی از دشواری تلاش‌ برای تغییر وضع کنونی ریشه در این نقیصه بنیادی دارد.

نسبت دین و سیاست و حکومت

یکشنبه, 17 بهمن 1395 ساعت 22:12

azadianddisheh«دین» در تلقی نواندیشان و روشنفکران دینی، در «اجتماع» و «سیاست» دخالت می‌کند اما در «حکومت» دخالت نمی‌کند.(پاسخ به اقتراح نشریه آزادی اندیشه)

pargarb نظرات روشنفکر غیردینی در باره روشنفکران دینی مرا دچار دو تردید میکند:چقدر با ادبیات دینی و روشنفکران دینی آشناست؟ تردید دیگرم در باره میزان وقوف بر میزان تاثیرگذاری و موفقیت اجتماعی است. معیار سنجش کار روشنفکر نه تنها «محق» بودن بلکه «موثر» بودن هم هست/روشنفکری غیرمذهبی ما می تواند ببیند در حوزه تولید اندیشه (و نه ترجمه) چقدر زحمت کشیده و تولید داشته است؟ روشنفکری مذهبی اما(چون مشابه خارجی اش کم و محدود است) «مجبور» به تولید بومی بوده و اندیشه ها و نظریاتی «بینافرهنگی»تولید کرده که در حوزه کاری اش (نواندیشی دینی و جهان اسلام) قابل ارائه بوده است/ می توان مواضع سه شرکت کننده را بر دو محور حقیقت و تغییر (یا نظری و عملی)، چنین جمعبندی کرد که آشوری معتقد بود مذهب علاوه بر ابعاد اجتماعی، دارای ابعاد وجودی و اگزیستانسیل نیز هست. وی در حوزه عملی نیز خود را با روشنفکران دینی هم وضعیت و نیازمند تفاهم متقابل می دید. نیکفر معتقد بود در حوزه نظری باید نقد را از نقد مذهب آغاز کرد اما در حوزه عملی می توان روی مسائل مبرم همکاری داشت.آجودانی در هر دو حوزه چندان سر به مهر نبود...

pargar3به عنوان یک رهرو  نواندیشی دینی اگر می خواستم تمثیلی به کار گیرم به جای جاده و اتوبوس از تمثیل زمین و بذر استفاده می کردم.

نخشب؛ فراتر از زمان خویش

چهارشنبه, 17 شهریور 1395 ساعت 01:54

nakhshabاو یک عدالت‌خواه صرف ـ که رسم و پارادایم غالب زمانه‌اش بود ـ نبود. او  فراتر از دوره تاریخی خود تلاش در تلفیق عدالت‌خواهی و آزادی‌طلبی داشت. ترکیبی که برای شریعتی نیز آموزنده و الهام‌بخش و انگیزه‌زا شد...

معرفی کتابچه «تفکر» و «نهاد» روحانیت

جمعه, 17 ارديبهشت 1395 ساعت 23:58

jf25-rohaniatزیتون- متن پیش رو معرفی کتاب «تفکر و نهاد روحانیت» نوشته‌«رضا علیجانی» است که به سفارش «زیتون» توسط نویسنده تهیه شده است.

پاسخ به پرسش رادیو زمانه در باره مسئله «فتوا» از منظر نواندیشان دینی (با اشاره به ادعای ستاد حقوق بشر قوه قضائیه در باره ارتباط مسئله جده با فتوای امام جمعه ای در عربستان)